Etik, Güvenlik ve Veri Yönetişimi Rehberleri
NIST AI RMF, OECD ilkeleri, AB AI Act ve KVKK rehberlerinin kamu kurum süreçlerine uyarlanmasına yönelik adım adım rehberler ve kontrol listeleri.
AB Yapay Zekâ Yasası (AI Act) Yükümlülüklerinin Türkiye'ye Uyarlanması Rehberi
Avrupa Birliği'nin dönüm noktası niteliğindeki Yapay Zekâ Yasası'nın (AI Act) getirdiği yükümlülüklerin, Türkiye'deki kamu kurumları ve özel sektör kuruluşları için ne anlama geldiğini açıklayan bir uyum rehberidir. Rehber, risk temelli yaklaşımı, yasaklanmış uygulamaları ve yüksek riskli YZ sistemleri için getirilen katı kuralları detaylandırır.
Avrupa Birliği Yapay Zeka Yasası (EU AI Act)
AB Yapay Zeka Yasası, yapay zeka sistemlerini temel haklar, sağlık ve güvenlik üzerindeki potansiyel risklerine göre düzenleyen, dünyanın ilk kapsamlı YZ mevzuatıdır. Risk tabanlı bir yaklaşımla YZ sistemlerini dört ana kategoriye ayırır: kabul edilemez, yüksek, sınırlı ve minimal risk.
Bilişim Vadisi Yapay Zekâ Etik İlkeleri
Türkiye'nin teknoloji ve inovasyon üssü Bilişim Vadisi tarafından geliştirilen bu ilkeler, ekosistemdeki tüm paydaşlar için yapay zekâ teknolojilerinin etik, sorumlu ve insan odaklı geliştirilmesine yönelik bir çerçeve sunar. İlkeler, YZ'nin toplumsal fayda için kullanılmasını teşvik eder.
IEEE Etik Odaklı Tasarım (EAD) ve Türkiye Kamu Sektörü Uyarlaması
IEEE'nin küresel 'Ethically Aligned Design' (EAD) inisiyatifinin Türkiye kamu sektörüne uyarlanmasına yönelik bir rehberdir. Bu çalışma, kamu hizmetlerinde kullanılan otonom ve akıllı sistemlerin tasarım aşamasından itibaren insan hakları, etik değerler ve toplumsal refahı gözetecek şekilde geliştirilmesi için pratik prensipler ve tavsiyeler sunar.
İnsan Kaynağı ve Yetkinlik Dönüşümü Rehberi
Kamu kurumlarında YZ okur-yazarlığı, kariyer yolları ve kurumsal kapasite oluşturma rehberi.
ISO/IEC 42001 Yapay Zekâ Yönetim Sistemi Kamu Uygulama Kılavuzu
Bu kılavuz, uluslararası bir standart olan ISO/IEC 42001'in Türkiye'deki kamu kurumları tarafından nasıl uygulanacağına dair yol gösterir. Yapay zekâ sistemlerinin sorumlu bir şekilde geliştirilmesi, tedarik edilmesi ve kullanılması için bir yönetim sistemi çerçevesi sunar. Kılavuz, risk yönetimi, hesap verebilirlik ve etik ilkeleri temel alır.
Kamu YZ Etik Rehberi: Güvenilirlik, Açıklanabilirlik ve Hesap Verebilirlik
TBMM Komisyonu raporunda belirtilen; kamu YZ uygulamalarında güvenilirlik, açıklanabilirlik, hesap verebilirlik ve etik kullanım ilkelerini özetleyen rehber.
KVKK Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi
Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) tarafından yayınlanan bu rehber, üretken yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesi ve kullanılmasında kişisel verilerin korunmasına yönelik temel ilkeleri ve tavsiyeleri içermektedir. Rehber, veri sorumlularına ve vatandaşlara yol göstermeyi amaçlamaktadır.
NIST Yapay Zeka Risk Yönetim Çerçevesi (AI RMF)
NIST AI RMF, yapay zeka sistemlerinin tasarımı, geliştirilmesi, dağıtımı ve kullanımında güvenilirlik hususlarını entegre etmek için gönüllü bir rehberdir. Riskleri yöneterek YZ sistemlerine olan güveni artırmayı ve olumsuz etkileri en aza indirmeyi hedefler.
OECD Yapay Zeka İlkeleri
OECD Yapay Zeka İlkeleri, yapay zekanın insan haklarına ve demokratik değerlere saygılı, yenilikçi ve güvenilir bir şekilde geliştirilmesini ve kullanılmasını teşvik eden ilk hükümetlerarası standarttır. Beş değer temelli ilke ve politika yapıcılar için beş öneriden oluşur.
Sayıştay Yapay Zekâ Denetim Rehberi
Türkiye Cumhuriyeti Sayıştayı tarafından kamu kurumlarında yapay zekâ sistemlerinin denetimine yönelik hazırlanan bu rehber, denetçilere bir yol haritası sunar. Rehber, YZ sistemlerinin performans, uygunluk ve mali denetiminin nasıl yapılacağını, risklerin nasıl değerlendirileceğini ve denetim kanıtlarının nasıl toplanacağını açıklar.
TBMM Komisyonu Öneri Paketi: Ulusal Veri Stratejisi ve Yönetişim
TBMM YZ Araştırma Komisyonu'nun raporundaki 'Öneriler' bölümü; ulusal veri stratejisi, yönetişim ve kurumsal koordinasyon çerçevelerini özetler.
Türkiye Bilişim Derneği (TBD) Yapay Zekâ Etik Kılavuzu
Türkiye'nin en köklü bilişim STK'larından olan TBD tarafından hazırlanan bu kılavuz, yapay zekâ teknolojilerinin geliştirilmesi ve kullanılmasında bilişim profesyonelleri, politika yapıcılar ve toplum için etik bir referans noktası oluşturmayı hedefler. Kılavuz, YZ'nin sosyal ve etik boyutlarına dikkat çeker.
Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 2024-2025 Eylem Planı
Siber Güvenlik Başkanlığı ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından koordine edilen bu eylem planı, Türkiye'nin 2021-2025 Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi'nin güncellenmiş bir yol haritasıdır. Plan, yapay zekâ ekosistemini geliştirmek, uzman yetiştirmek ve güvenilir YZ kullanımını yaygınlaştırmak için 6 stratejik öncelik ve 24 eylem belirlemiştir.
UNESCO Yapay Zeka Etiği Tavsiyesi
UNESCO'nun 2021'de kabul edilen Yapay Zeka Etiği Tavsiyesi, YZ etiği üzerine ilk küresel standart olup, insan hakları ve onurunun korunmasını temel alır. Şeffaflık, adalet ve insan denetimi gibi ilkeleri vurgular ve politika eylem alanları sunar.
Veri Yönetişimi Çerçevesi - Türkiye için Tavsiye Raporu
UNDP ve Siber Güvenlik Başkanlığı iş birliğiyle hazırlanan bu rapor, Türkiye'nin Ulusal Veri Stratejisi'ne temel oluşturacak bir veri yönetişimi çerçevesi sunmaktadır. Rapor, kamu, özel sektör ve STK'larla yapılan istişarelere dayanarak veri odaklı bir toplum için temel öneriler ve stratejik bir yol haritası çizmektedir.